1. P/B là gì?
P/B (Price to Book value ratio) là 1 trong những chỉ số quan trọng nhất khi đánh giá tính hấp dẫn của giá cổ phiếu.
P/B = Giá cổ phiếu/ Giá trị sổ sách của cổ phiếu.
Trong đó: Giá trị sổ sách = (Tổng tài sản – Nợ phải trả)/ Số lượng cổ phiếu đang lưu hành.
Thực tế, bạn có thể dễ dàng xem giá trị P/B trên các trang web thông tin như cafef, vietstock hoặc ứng dụng như fireant.
2. Sử dụng P/B như thế nào?
P/B là chỉ số hiệu quả để đánh giá 1 cổ phiếu đang ở mức giá “hấp dẫn” hay là không. Tuy nhiên, cần hiểu bản chất để sử dụng chỉ số này cho đúng.
a) Trường hợp nên dùng
Chỉ số P/B nên được dùng để định giá các doanh nghiệp tài chính, như ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, do phần lớn tài sản của các doanh nghiệp này là tiền.
Với hầu hết trường hợp, chỉ số P/B <1 của doanh nghiệp tài chính được xem là rẻ hơn giá trị thực (thích hợp để đầu tư giá trị), còn P/B quanh 1.5 lần là khoảng giá trị hợp lí. Tuy nhiên, cũng cần đánh giá kết hợp với các yếu tố khác như:
– Kết hợp với khả năng sinh lời hàng năm qua chỉ số P/E. Một doanh nghiệp dù P/B < 1 nhưng hàng năm làm ăn thua lỗ hoặc lãi rất ít, cũng khó được đánh giá cao.
– Xét trên phạm vi cùng 1 ngành, những doanh nghiệp có quy mô lớn thường được thị trường trả mức P/B cao hơn. Ví dụ P/B của VCB thường cao hơn SHB trong cùng 1 thời điểm.
– Chú ý tới chất lượng tài sản của doanh nghiệp tài chính có an toàn không. Ví dụ ngành ngân hàng cần chú ý nợ xấu, còn ngành chứng khoán, bảo hiểm cần chú ý đến chất lượng danh mục đầu tư. Thông thường tài sản của các công ty chứng khoán sẽ có mức độ biến động lớn hơn do các khoản tự doanh cổ phiếu, trong khi công ty bảo hiểm chủ yếu phân bổ danh mục vào tài sản an toàn như gửi ngân hàng hoặc trái phiếu có tài sản đảm bảo.
b) Trường hợp không nên dùng
Không nên dùng P/B để định giá các doanh nghiệp phi tài chính, thể hiện qua 2 ví dụ sau:
– Doanh nghiệp sản xuất với tài sản chính là nhà xưởng, máy móc. Nhưng trường hợp bán các tài sản này đi, số tiền thu được thường rất nhỏ so với giá trị đầu tư ban đầu. Như vậy, chỉ số P/E, đại diện cho khả năng sinh lời hàng năm của cổ phiếu, là yếu tố quan trọng hơn thay vì sử dụng P/B
– Doanh nghiệp phần mềm, với tài sản chính là trí tuệ (hay tài sản vô hình), tài sản sổ sách của họ chủ yếu là máy tính, trụ sở văn phòng có giá trị đầu tư khá nhỏ, nhưng khả năng sinh lời hàng năm có thể khá lớn. Ví dụ, doanh nghiệp FPT thường có P/B khá cao, khoảng trên 4 lần.